Biz yeni Babil Kuleleri İstiyor muyuz?
Efsaneye göre; önce tek bir dil konuşan insanoğlu‚ cennete dek yükselecek olan Babil Kulesi’ni inşa etmeye karar verir. Tanrıya ulaşmak ve ona daha yakın olabilmek için‚ uyum içerisinde ve büyük bir istekle göğe yükselen bir kule inşa etmeye başlarlar. Bunu gören Tanrı‚ amaçlarına ulaşmalarını engellemek ve alçakgönüllülük göstermelerini sağlamak için kuleyi inşa eden her insana ayrı bir dil verir. İnsanlar birbirleriyle artık anlaşamadıkları için kulenin yapımına devam edemezler ve dünyanın dört bir tarafına dağılırlar. Böylelikle Dünya üzerinde çok sayıda ulus ve bu uluslara ait binlerce dil türemiştir.
Günümüzde göğü delme hırsı daha da alevlenmişâ€š başını almış gidiyor. Bu alevde yapı üzerindeki arsa maliyetini düşürmek ve toplumdaki gökdelene hayranlıkla bakılması etkili oluyor. Babil zamanında yaşayanlar gibi hem kuleler yapmak hem de kulelerden yer almak için içimizde bir şeyler bizi çekiştirip duruyor.
Kulelere giden yol.
Dünya ekonomisinde büyüme yavaşlıyor. Bir taraftan Büyük Ortadoğu Projesi bir kaç ülke eksiğiyle sona gelirken‚ diğer taraftan Yunanistan‚ Portekiz‚ İspanya sırada Fransa ;da krizler yolda iken ekonomistlerin söylemleri korkutuyor.
Dünya cari açık ikincisi Türkiye‚ ekonomik kırılganlığını telafi etmek üzere inşaat ve emlak sektörünü ayakta tutmak zorunda. İnşaat sektörü lokomotif bir sektör. Gayri safi milli hasılanın yüzde otuzdan fazlasını oluşturan‚ iki yüzün üzerinde alt sektörü etkileyen‚ istihdam yoğun bir sektör. Türkiye’de cari açığa yol açmadan büyüyen tek sektör; inşaat sektörü
Ancak son dönemde inşaat sektöründe temel girdi maliyetlerindeki artışâ€š yeni yapılacak konut fiyatlarının artmasına neden oluyor. Konut maliyetleri üzerindeki arsa yükü emsal artışlarıyla azaltılmasına‚ aynı metrekare alana sahip yeni konutlar‚ aynı bölgedeki eski konutlardan daha düşük fiyata bile satılamıyor iken sektör nasıl ayakta kalabilir?
Son dört yılda Türkiye genelinde alınan yapı ruhsatı toplamı iki milyon üç yüz elli bin iken ilçe ve illerdeki son dört yıldaki nüfus artışı nedeniyle sadece bir buçuk milyon konut talebi oluşmuştur. Daha önceden gelen iki‚ iki buçuk milyonluk konut stokunu da hesaba kattığımızda bu gün itibariyle 3 milyon civarında konut fazlası var diyebiliriz. Yıkılan konut sayısı ise sıfır denecek kadar az. Yabancılara konut satışı yıllık 20 ile 25 bin civarında seyretmekte.
İnşaat sektörü hızla imalatlarına devam ederken‚ önce yapımcı firmalar satışlarındaki yavaşlamayı hissettiler. Fiyatlarını düşürmek‚ reklam harcamalarını artırmak‚ yeni satış stratejileri geliştirmek zorunda kaldılar. Aklın zor algılayacağı yöntemler birbiri ardına geldi. Ve balon epeyce şişti. 2007 yılında ABD de yaşanandan farklılıkları olsa da talep edilenden fazla konutun üretilmekte olduğu apaçık ortaya çıktı.
Durum çeşitli araştırma kurumları raporlarında ifade edilmeye başlandı. İlgililer kara kara düşünmeye başladılar. Kendilerine ve uzmanlara sordular‚ konut balonunun patlamaması için ne yapmalı? Arzı sıcak tutacak talep nasıl oluşturulabilir?
Talep nasıl oluşturulabilir?
Her yıl yabancılara yirmi‚ yirmi beş bin konut satılıyor bu artırılmalı. Mütekabiliyet yasası çıkarıldı‚ bundan böyle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları o ülkeden konut alamasa da o ülkenin vatandaşları Türkiye ;den konut alabilecekler. Böylece yabancılara yıllık‚ kırk‚ elli bin konut satılabilir.
Ancak bu yetmez üç milyonluk konut fazlası nasıl eritilecek‚ yeni yapılacaklar nasıl satılacak‚ hem konut stoku eritilmeli hem de yeni yapılacaklara talep üretilmeli.
Ya ekonominin temel öğelerinden inşaat sektörü göçerse.
Eskimiş konutlar‚ kalitesiz yapı stoku kaldırılıp‚ talep oluşturulabilir‚ ama bu on iki yıldır başarılamıyor. Arsa kentlerde en değerli ticari enstrümanlardan biri. Çok tartışma çıkıyor‚ kentsel dönüşüm alanlarında yaşayanlar zaten tüm güçlerini kullanarak bir arsa almışlar‚ üzerine de en ucuz yolla bir bina dikmişler‚ şimdi bu binayı yıkıp hangi parayla yenisini yönetmeliklere uygun olarak yapacaklar? Bu alanlarda karar verici yöneticilere yakın müteahhitler var‚ bunları kazandıracak çözümler hep bölge yaşayanlarını zorluyor.
Daha önce bazı projeler çok kazandırdı‚ hele hele kent içinde geniş bir arazi‚ istediğin kapsam ve emsalde üreteceksin‚ yaşayanları oradan çıkarmak için bir lira harcayacaksın‚ arsayı müteahhide on liraya satacaksın‚ o da 15 lira harcayıp 25 liraya mal ettiği yapıyı daire daire dükkan dükkan 50 liraya satacak‚ bu iş daha önce böyle yürümüşâ€š yine böyle yürüse.
O halde lokomotif yürüyecek‚ önündeki çalı çırpı‚ bireysel çıkışlar‚ ufak tefek itirazlar önemli değil.
Geçmişte sorunlar yaşandı? Mahkemelere başvuranlar oldu‚ projeler gecikti‚ artık gecikmemeli‚ planlama aşamasında muhalefet emsal artışı fonksiyon vb konularda sorun çıkardı‚ artık sorun çıkarmasınlar‚ mimarlar mühendisler itiraz etti‚ artık etmesinler. Kervan yürüsün‚ paylaşarak değil‚ sadece kazanarak yürüsün‚ "yola devam" etsin.
Bu aşamada bir çözüm bulunuyor‚ Kentsel dönüşüm yasası (Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun). Bu yasa ile afet riski altında olduğu kabul edilen alanlarda merkezi kurumlar eliyle dönüşüm kararı verilecek‚ bu yapılar boşaltılıp yıkılacaklar.
Yasa "afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi" başlığıyla geliyor.
Her türlü mülkiyet haklarının ve demokrasi taleplerinin görmezden gelinmesi‚ ustaca “oy kaybetsek de yıkarız†söylemi‚ bazı deprem dedelerden deprem kehanetleri‚ hepsi başarılı birer siyaset mühendisliği örneği.
Şimdi geciktirilmiş kriz başa gelmeden gereğinin yapılması zamanı. Plazalar hızla yükselmeli‚ Onlarca yıl borçlanıp‚ “Allaha yaklaştım çok şükür. Kuşlara bile tepeden bakıyorum artık. Çoluk çocuk çok huzurluyuz.†diyen insanlara kulelerdeki evler satılmalı.
İktidar önce paylaşıma karar verir.
Bu paylaşımın kimden yana olduğu‚
Onun kim olduğunun aynasıdır.
Bu yazı 2642 kişi tarafından görüntülendi.
